Það sem eitt sinn verndaði þig heldur áfram að endurtaka sig. Finndu út hvað það er.
Allir bera með sér nokkra gamla drauga: viðhorf frá fyrri tíð eins og „Að lokum fara allir“ eða „Gott er ekki nógu gott“. Þá veittu þeir þér skjól. Í dag skapa þeir mynstur sem endurtaka sig í samböndum, í vinnunni og í því hvernig þú kemur fram við þig. Þetta lífsmynsturspróf sýnir hvaða draugar eru vakandi hjá þér og hvernig þú bregst við þeim — því hvort tveggja þarf til að skapa mynstrið sem þú þekkir úr daglegu lífi.
- Kortið er ókeypis: 90 fullyrðingar, um 12 mínútur — síðan sérðu hverjir af draugunum 18 eru vakandi hjá þér, með nöfnum og röddum
- Í dýpri skoðuninni er aðeins spurt um greinilegustu draugana þína og kannað hvort þú lætur undan þeim, forðast þá eða spyrnir á móti
- Niðurstaðan þín í hversdagssenum: fyrir hverju hvert mynstur verndaði þig, hvað það kostar þig í dag og hverju það skilar — þú ræður hvort þú breytir einhverju
- 18
- gamlir draugar í fimm köflum
- 3
- leiðir til að bregðast við draugi
- 54
- mynstur sem geta orðið til
- ~12 mín.
- fyrir kortið — ókeypis
Hvað gamlir draugar eru
Ekki reimleikar — heldur viðhorf sem urðu til snemma og hafa enn áhrif í dag.
Aftur og aftur á sama stað
Ný vinna, nýtt samband, nýtt ár — og samt ertu aftur á nákvæmlega sama stað. Þú segir já þegar þú meinar nei. Þú ferð áður en hlutirnir verða alvarlegir. Þú vinnur þar til ekkert er eftir. Þetta er hvorki tilviljun né veikleiki í skapgerð, heldur mynstur með sögu.
Skjól þá, vani núna
Gamall draugur er viðhorf sem þú lærðir snemma, vegna þess að það var satt þá — eða leið þannig. „Það sem mig vantar fæ ég ekki“ kann að hafa hlíft þér við því að biðja aftur og aftur án árangurs. Í dag segir draugurinn það sama — líka í kringum fólk sem myndi gjarnan gefa þér það sem þú þarft.
Ekki greining — næstum allir eiga einhverja
Gamlir draugar eru hvorki greining né merki um að eitthvað sé að þér. Það er fullkomlega eðlilegt að nokkrir séu vakandi og margir lifa ágætu lífi með þeim. Þetta verður áhugavert þar sem draugur kostar þig eitthvað í dag sem þú vilt ekki lengur greiða fyrir.
Ákvörðunin er þín
Þetta próf felur þér engin heimaverkefni. Það nefnir mynstrin þín, segir til hvers þau voru góð og sýnir hvað þau kosta þig núna. Sumum draugum er gott að halda — þeir hafa gott innsæi. Hvort þú breytir einhverju og hverju ræður þú.
Draugarnir 18
Hver draugur á sér rödd — setningu sem birtist hraðar en nokkur hugsun. Draugarnir 18 koma af fimm sviðum lífsins þar sem þú lærir snemma hverju þú mátt búast við af þér, öðrum og heiminum. Kortið sýnir hverjir eru vakandi hjá þér og hverjir sofa.
Nánd & að tilheyra
Hvort fólk verði áfram, hvort þú getir treyst því og hvort þú eigir heima.
Þegar fólk fer
„Að lokum fara allir.“
Öll nánd á sér lokadag — fólk sem er enn hér fer bara seinna.
Vantraust
„Sá sem kemur nærri mér nýtir sér það.“
Sá sem kemur nærri þér hefur ástæðu — og hún er sjaldnast þér í hag.
Tómar hendur
„Það sem mig vantar fæ ég ekki.“
Hlýja, skilningur og skjól eru til — en fyrir þig nægir það aldrei alveg.
Skömm
„Ef þú þekkir mig í alvörunni, líkar þér ekki lengur við mig.“
Einhvers staðar innst inni er eitthvað að þér, og það finnst ef einhver horfir nógu vel.
Utanveltu
„Ég á hvergi alveg heima.“
Allir hinir tilheyra hópnum, og þú stendur dálítið til hliðar.
Að standa á eigin fótum
Hvort þú treystir þér til að takast á við lífið upp á eigin spýtur — og hvort heimurinn virðist nógu öruggur til þess.
Án handriðs
„Ég ræð ekki við þetta upp á eigin spýtur.“
Ákvarðanir og daglegt líf eru of þung til að bera án hjálpar annarra.
Á þunnum ís
„Eitthvað slæmt gerist bráðum.“
Ógæfan bíður handan við næsta horn — veikindi, slys, missir — og kemur fyrirvaralaust.
Samtvinnun
„Án þín veit ég ekki hver ég er.“
Þú og ein ákveðin manneskja eruð svo nátengd að lítið rými er eftir fyrir eigið sjálf.
Að dragast aftur úr
„Hinir geta þetta. Ég get það ekki.“
Þegar kemur að getu eru aðrir framar, og þú nærð aldrei alveg upp í bilið.
Mörk
Hvernig þú tekst á við reglur, að halda aftur af þér og langar biðlundir.
Mínar eigin reglur
„Aðrar reglur gilda um mig.“
Mörk annarra eru samningsatriði — en langanir þínar eru það ekki.
Stutt úthald
„Ég held þetta ekki út.“
Þegar hlutirnir verða hægfara, leiðinlegir eða óþægilegir endist úthaldið ekki til enda.
Aðrir fyrst
Hve mikið rými eigin langanir fá við hliðina á löngunum annarra.
Önnur fiðla
„Það sem ég vil skiptir ekki máli.“
Langanir þínar vega minna en langanir annarra, og það skapar bara vandræði að sýna þær.
Alltaf til staðar
„Allir aðrir fyrst, svo ég.“
Þarfir annarra eru brýnni en þínar og það er á þína ábyrgð að sinna þeim.
Lófaklapp
„Ég er það sem aðrir sjá í mér.“
Gildi þitt ræðst af vitnisburðinum sem aðrir gefa þér — hrós, staða, augnaráð.
Kröfur & bremsur
Hve strangar kröfur þú gerir til þín, hve miklu þú sýnir og hverju þú væntir af lífinu.
Svartsýni
„Þetta fer úrskeiðis.“
Það slæma er líklegra en það góða, og þegar þú reiknar með öðru verðurðu fyrir vonbrigðum.
Tilfinningabremsa
„Tilfinningum heldur maður fyrir sig.“
Sá sem sýnir tilfinningar sínar verður berskjaldaður eða hlægilegur — betra að halda lokinu á.
Aldrei nóg
„Gott er ekki nógu gott.“
Það er alltaf eitt þrep ofar því sem þú hefur afrekað — og aðeins þar máttu hvíla þig.
Dómurinn
„Það verður að refsa fyrir mistök.“
Enginn sem gerir mistök á miskunn skilið — hvorki þú né aðrir.
Einn draugur, þrjár hliðar
Sami draugur getur birst með gjörólíkum hætti hjá tveimur einstaklingum — það sem skiptir máli er hvað þú gerir við rödd hans. Hér eru þrjú dæmi um drauginn „Þegar fólk fer“ sem segir: „Að lokum fara allir.“
Að láta undan
Þú trúir draugnum og hagar lífi þínu þannig að hann reynist hafa rétt fyrir sér.
Að halda fast
Ekkert svar síðan í hádeginu. Þú sendir önnur skilaboð, svo þriðju, og við kvöldverðinn liggur síminn með skjáinn upp við hlið disksins.
Að forðast
Þú heldur þig frá þeim aðstæðum þar sem draugurinn myndi verða hávær.
Einvera til öryggis
Eftir þrjú yndisleg kvöld aflýsirðu fjórða stefnumótinu. Ekki vegna þess að eitthvað hafi farið úrskeiðis — heldur vegna þess að þetta var farið að skipta þig máli.
Að spyrna á móti
Þú gerir hið gagnstæða — svo ákveðið að enginn tekur eftir draugnum, allra síst þú.
Að fara fyrst
Þriðjudagur, 22:40, og skilaboðin hafa verið lesin í fjórar klukkustundir. Klukkan 22:41 skrifarðu: „Gerum þetta ekki flóknara en það þarf að vera.“ Þú slítur þessu áður en hinn aðilinn getur gert það.
Prófið finnur sérstaklega út fyrir hvern vakandi draug hjá þér hver af þessum þremur leiðum tekur yfir — með stuttum hversdagssenum, ekki sjálfsmati.
Svona lítur niðurstaðan þín út
Þú þarft ekki að fara út í þetta í blindni: skoðaðu fyrst raunverulegt sýnishorn af niðurstöðu — þrjá vakandi drauga og þrjú mynstur, sögð í senum úr fullkomlega venjulegu lífi. Þín eigin niðurstaða birtist nákvæmlega með þessum hætti.
- Hvert mynstur með eigin nafni og kyrrmynd úr kvikmynd: tíminn, staðurinn og augnablikið þegar það gerist
- Fyrir hverju mynstrið verndaði þig eitt sinn — og hvað það kostar þig í dag, í samböndum, í vinnunni eða innra með þér
- Hvernig háværustu draugarnir þínir tveir spila saman, hvaða styrkleikar leynast í mynstrunum þínum — og hverjir búa í draugunum sem sofa hjá þér
- Lítið fyrsta skref fyrir hvert mynstur sem þú getur prófað — eða ekki
Opnar raunverulegt, nafnlaust sýnishorn af niðurstöðu.
Þetta færðu
Ekkert heildarstig og ekkert fagmál — bara mynstrin þín í senum sem þú kannast við.
Kortið þitt — ókeypis
Allir 18 draugarnir í fimm köflum í einu yfirliti. Þeir vakandi koma fyrst, með nöfnum, röddum og nokkrum línum um hvernig þeir birtast hjá þér. Ef þeir sofa allir er það niðurstaðan þín — líka ókeypis.
Mynstrin þín, ekki merkimiðar
Fyrir hvern vakandi draug kemur mynstrið sem verður til úr því hvernig þú tekst á við hann — með nafni eins og „Að fara fyrst“ eða „Klukkuverkið“ og senu úr daglegu lífi þínu. Ekkert stig, ekkert umferðarljós — bara: svona lítur þetta út hjá þér.
Til hvers það var, hvað það kostar, hverju það skilar
Hvert mynstur fær sína sögu: hvaða vernd það veitti þér eitt sinn, hvað það kostar þig í dag — þar sem þú finnur mest fyrir því — og hvaða styrkur leynist í því.
Þín ákvörðun
Í lokin bíður ekkert verkefni. Þú lest hvernig draugarnir þínir spila saman — hvað fær að vera áfram er þitt val. Ef þú vilt er lítið fyrsta skref tilbúið fyrir hvert mynstur — sem tilboð, ekki verkefni.
Svona fer það fram
Kortið — ókeypis
90 fullyrðingar í fimm umferðum, um 12 mínútur, á sjö þrepa kvarða: Hversu vel á þetta við um þig? Síðan sérðu hvaða draugar eru vakandi hjá þér. Ef þeir sofa allir endar prófið hér — með niðurstöðunni þinni.
Dýpri skoðunin — með Premium
Aðeins fyrir þrjá til fimm greinilegustu draugana þína: fullyrðingar og stuttar hversdagssenur sem sýna hvernig þú tekst á við hvern þeirra og hvar þeir kosta þig mest í dag. Um 8 mínútur — síðan er öll niðurstaðan þín tilbúin.
Uppruninn — ef þú vilt
Valfrjáls viðbótarhluti með Premium, um 2 mínútur: tvær varfærnar fullyrðingar fyrir hvern draug um hvaðan hann gæti komið. Þú getur sleppt honum hvenær sem er — niðurstaðan þín er fullgild án hans.
Líkanið á bak við þetta: skemameðferð
Gömlu draugarnir byggja á vísindalegri nálgun: skemameðferð, sem bandaríski sálfræðingurinn Jeffrey Young þróaði. Hún lýsir 18 snemmkomnum vanaðlöguðum skemum — djúpstæðum viðhorfum um eigin persónu, aðra og heiminn sem verða til þegar grunnþörfum í æsku, svo sem öruggri tengslamyndun, sjálfstæði, rými fyrir eigin langanir og tilfinningar, sjálfsprottni eða raunhæfum mörkum, er ekki mætt. Young flokkar þau í fimm svið (Young, Klosko & Weishaar 2003) — hjá okkur fimm kafla. Í sjálfshjálparbókinni „Reinventing Your Life“ kalla Young og Klosko ellefu þeirra „lífsgildrur“. Ef þú hefur verið að leita að skemameðferðarprófi, lífsgildruprófi eða prófi um snemmkomin vanaðlöguð skemu, eru þetta líklega mynstrin sem þú ert að leita að.
Seinni stoðin er sú sem þetta próf tekur sérstaklega alvarlega: Samkvæmt Young bregst fólk við skema á þrjá vegu — það lætur undan því, forðast aðstæður sem kveikja á því eða vegur á móti því með því að gera hið gagnstæða. Við köllum þessar leiðir til að takast á við hlutina að láta undan, að forðast og að spyrna á móti. Sama manneskja getur forðast eitt skema og spyrnt á móti öðru, þess vegna metum við hvernig þú tekst á við hvern draug fyrir sig, með hversdagssenum í stað sjálfsmats.
Þekktasta mælitækið í skemameðferð er Young Schema Questionnaire; stutta útgáfan, YSQ-S3 (Young 2005), hefur 90 fullyrðingar, fimm fyrir hvert skema. Þýska útgáfan reyndist áreiðanleg í úrtaki 1.150 manns úr almennu þýði og staðfesti uppbyggingu skemanna 18 (Kriston o.fl. 2013). Kortið fylgir sömu skiptingu: 18 draugar, fimm fullyrðingar fyrir hvern. Spurningalistinn sjálfur er höfundarréttarvarinn — allar fullyrðingar og senur í þessu prófi eru skrifaðar frá grunni, byggja á hversdeginum og eru án fagmáls. Nýrri greiningar flokka skemun 18 í fjögur svið í stað fimm (Bach, Lockwood & Young 2018); við höldum okkur við fimm kafla vegna þess að þeir greina svið lífsins nákvæmar.
Snemmkomin skemu eru ekki sjaldgæft fyrirbæri; þau dreifast víða meðal almennings — vakandi draugur er því ekki klínísk niðurstaða. Það sem skiptir máli er hvort og hvar hann kostar þig eitthvað í dag, þess vegna spyr dýpri skoðunin sérstaklega hve þungt hann hvílir á þér. Við spyrjum meðvitað ekki um erfiða hluti sem gerðust í æsku og niðurstaðan þín er án tæknilegra hugtaka: hún talar um drauga, raddir og mynstur, ekki greiningar.
Gömlu draugarnir eru tæki til sjálfsskoðunar, ekki greiningartæki. Prófið lýsir mynstrum sem næstum allir þekkja á einhvern hátt og kemur hvorki í stað greiningar né meðferðar. Ef mynstur heldur áfram að hvíla þungt á þér er gott næsta skref að tala við heilsugæsluna þína eða sálfræðing. Í bráðri neyð nærðu í Hjálparsíma Rauða krossins allan sólarhringinn og að kostnaðarlausu í síma 1717 (netspjall á 1717.is).
Algengar spurningar
Nei. Gömlu draugarnir eru tæki til sjálfsskoðunar: prófið lýsir mynstrum og sögunni á bak við þau — það greinir ekkert og kemur ekki í stað meðferðar. Hugmyndirnar að baki koma úr skemameðferð, gagnreyndu formi sálfræðimeðferðar sem fagfólk veitir í mörgum tímum. Sumum nægir að þekkja mynstrin sín með nafni. Ef mynstur hvílir þungt á þér er sálfræðingur rétti aðilinn til að vinna með það — og þú getur tekið niðurstöðuna með þér.
Nei. Kortið og dýpri skoðunin spyrja aðeins um líðandi stund: hverju þú væntir, hvernig þú bregst við og hvar eitthvað kostar þig. Upprunahlutinn er aðskilinn og valfrjáls: tvær varfærnar fullyrðingar fyrir hvern draug — engar spurningar um erfiða reynslu og enginn dómur yfir fólkinu úr æsku þinni. Þú getur sleppt honum eða hætt hvenær sem er — niðurstaðan þín er fullgild hvort sem er.
Vegna þess að þau virkuðu einu sinni. Gamall draugur er ályktun sem varð til snemma og leiðin sem þú tókst á við hann var oft besta leiðin sem þú hafðir þá. Svona leiðir halda áfram löngu eftir að líf þitt hefur breyst: ef þú lætur undan lendirðu einhvern veginn aftur og aftur í aðstæðum sem sanna að draugurinn hafi rétt fyrir sér. Ef þú forðast færðu aldrei að komast að því að hlutirnir gætu farið öðruvísi. Og ef þú spyrnir á móti sýnist allt sterkt á yfirborðinu á meðan draugurinn heldur áfram að tala undir niðri. Þess vegna finnst mynstrið kunnuglegt jafnvel þegar það þjónar þér ekki lengur. Að þekkja það með nafni getur þegar breytt einhverju: þegar þú sérð það koma hefurðu val.
16 ára og eldri. Fullyrðingarnar krefjast engrar fyrri þekkingar; þar sem vinna kemur við sögu teljast skóli, starfsnám og háskóli líka með. Á yngri árum eru mörg viðhorf enn á hreyfingu — niðurstaðan þín er mynd af augnablikinu, ekki dómur yfir lífi þínu.
Því miður virkar það ekki. Gamlir draugar eru innri viðhorf — það sem einhver væntir, óttast eða segir í eigin huga — og þau er ekki hægt að meta utan frá, sama hversu vel þú þekkir manneskjuna. Niðurstaða fyrir hönd einhvers væri hvorki sanngjörn né merkingarbær. Það sem getur hjálpað er að spyrja í stað þess að túlka og sýna prófið í stað þess að taka það fyrir viðkomandi. Ef þér sýnist einhver vera í bráðri hættu er prófniðurstaða ekki rétta leiðin: Í bráðri neyð nærðu í Hjálparsíma Rauða krossins allan sólarhringinn og að kostnaðarlausu í síma 1717 (netspjall á 1717.is). Það gildir líka fyrir aðstandendur og vini.
Kortið er ókeypis og sýnir þér, eftir 90 fullyrðingar (um 12 mínútur), hvaða draugar eru vakandi hjá þér. Ef þeir sofa allir er það þegar fullgild niðurstaða þín. Dýpri skoðunin með mynstrunum þínum, senum og styrkleikum er hluti af Premium, sem og valfrjálsi upprunahlutinn: 7 daga aðgangur fyrir 1,95 € (með virðisaukaskatti), síðan 39,95 € á fjögurra vikna fresti. Hætta má hvenær sem er.
Tólf mínútur fyrir kortið þitt.
Finndu út hvaða gamlir draugar eru vakandi hjá þér — með nöfnum og röddum, ókeypis. Hvað þú gerir við þá eftir það er undir þér komið.
Ókeypis kort · Engin skráning · ~12 mínútur